Onderzoek “Toezicht of inzicht?” wijst de weg: zo creëer je meer rust voor leerlingen

Het is kwart over tien ’s avonds. Je ligt in bed, de dag zit erop. Je wil gaan slapen, maar dan licht je telefoon op: een melding van school. Even kijken. En dan ben je ineens weer klaarwakker.

Voor veel leerlingen is dit een herkenbaar moment. Precies dat onderzocht Ina Koning, Associate Professor aan de Vrije Universiteit Amsterdam: wat doet het gebruik van leerlingvolgsystemen met het welzijn van jongeren? Wij gingen met haar in gesprek over wat haar het meest opviel, en wat scholen daarmee kunnen.

Het goede nieuws: als school heb je hier veel invloed op. Met een paar bewuste keuzes in Magister geef je leerlingen hun avond terug. In dit artikel lees je wat het onderzoek laat zien, wat Magister al voor je regelt en welke stappen je zelf kunt zetten.

Wat het onderzoek laat zien

291 leerlingen uit het voortgezet onderwijs, tussen de 12 en 18 jaar, vulden een vragenlijst in. Ina onderzocht hoe vaak ouders volgens de leerlingen digitaal meekijken, hoe vaak ze het leerlingvolgsysteem na 21.00 uur gebruiken en hoe het met hun welzijn gaat. Volgens haar springen er twee inzichten uit.

Slaap: het gaat om laat gebruik én meldingen. Ina benadrukt dat even ’s avonds in Magister kijken op zich geen probleem is. Het wordt anders wanneer leerlingen na 21.00 uur nog actief zijn én ’s avonds meldingen binnenkrijgen. Die combinatie hangt samen met een lagere slaapkwaliteit. En goed slapen is de basis voor concentratie, stemming en leren.

Stress: meer meekijken is niet meer grip. Leerlingen van wie ouders vaker digitaal meekijken, ervaren meer stress, waarschijnlijk door het gevoel van meer controle. Wat Ina opviel: extra steun van ouders neemt dat gevoel niet weg.

Rust is bij Magister een bewuste keuze

Als school kun je zelf bepalen hoe om te gaan met meldingen vanuit Magister: standaard uitzetten of activeren. Wanneer je kiest voor activeren, dan hebben leerlingen de keuze om ze zelf in te schakelen. Goed om te weten is dat rooster- en agendawijzigingen standaard geen melding geven.

Ook bij andere instellingen kies je als school zelf wat het beste past:

Magister Cijfertijd

Ina vindt het mooi om te zien dat zo’n 70% van de scholen Magister Cijfertijd al gebruikt. Bij die scholen verschijnen nieuwe cijfers op een moment dat de school zelf kiest, en niet meer laat op de avond. Volgens haar is dat precies het soort keuze dat verschil maakt: minder meldingen in de avond betekent meer ruimte voor rust.

Benieuwd hoe andere scholen dit aanpakken? Lees hun ervaringen op onze pagina over Magister Cijfertijd.

Wie doet wat?

Rust voor leerlingen is een gezamenlijke zaak. Sommige keuzes liggen bij de schoolleiding, andere bij medewerkers of ouders. Zo ziet dat eruit:

Schoolleiding: de inrichting van Magister

Als schoolleider heb je meer invloed op het welzijn van leerlingen dan je misschien denkt. De digitale inrichting van je school bepaalt welke meldingen leerlingen krijgen, wanneer cijfers verschijnen en wat ouders kunnen zien. Die keuzes maak jij. Concreet:

• Controleer of Cijfertijd is ingesteld. Gebruik je het al? Fijn, want dan worden de voordelen al ervaren. Zo niet, dan is dit de snelste weg naar rustigere avonden voor leerlingen.
• Kies bewust of meldingen aan gaan. Laat je ze uit, dan krijgen leerlingen ook geen melding van persoonlijke berichten van mentoren, docenten of andere medewerkers.
• Kies bewust wat ouders wanneer zien. Bepaal per onderdeel, zoals cijfers of gedrag, wat ouders kunnen zien.
• Vertel leerlingen wanneer meldingen stoppen. Wanneer leerlingen weten dat er na een bepaald tijdstip niets meer binnenkomt, kan de telefoon met een gerust hart weggelegd worden.
• Neem ouders mee. Leg uit waarom de school deze keuzes maakt en dat meer toezicht door ouders niet automatisch leidt tot meer grip en zelfs bij kan dragen aan meer stress bij hun kind.

• Stuur (persoonlijke) berichten bij voorkeur niet ’s avonds. Staan meldingen aan, dan is dit, bij gebruik van Cijfertijd de enige melding die leerlingen ’s avonds nog kunnen krijgen. Een bericht dat tot de volgende ochtend wacht, voorkomt dat leerlingen verleid worden hun telefoon te pakken en zich daarmee kunnen verliezen in bijvoorbeeld sociale media.
• Kijk minder vaak, ga vaker het gesprek aan. Vaak monitoren hangt samen met meer stress bij je kind, en extra steun compenseert dat niet. Een vraag aan tafel (‘Hoe ging je toets?’) zegt vaak meer dan een cijfer op een scherm.
• Maak afspraken over meekijken: Spreek bijvoorbeeld af dat jullie 1x per week op een vast moment samen de gegevens bekijken.

Tot slot

Al 25 jaar staat Magister in dienst van het voortgezet onderwijs in Nederland, met als motto: Jij maakt de school, wij de software.

Dat geldt ook voor het bevorderen van het welzijn van leerlingen. Wij zorgen voor een sterke basis en geven scholen de instellingen om meer rust, regie en voorspelbaarheid te creëren. Welke keuzes daarbij het beste passen, bepaal je als school zelf.

Meer weten?

• Bekijk de factsheet “Toezicht of inzicht?” voor een overzicht van het onderzoek van Ina Koning.
• De informatie over ouderinstellingen in Magister helpt je bewuste keuzes te maken en instellingen aan te passen waar nodig.
• Alles over Magister Cijfertijd vind je op onze website.

Heb je vragen over dit artikel? Stuur een bericht naar communicatie@magister.nl.